بررسی عوامل مؤثر بر رفتار مصرف انرژی برق در مشترکین خانگی - حیاتلو بهاره (یادگیری هوشمند و تحول مدیریت)
هدف این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر رفتار مصرف انرژی برق در مشترکین خانگی با رویکرد اقتصاد رفتاری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اکتشافی و میدانی است. جامعه آماری شامل خبرگان صنعت برق در بخش خانگی بوده که با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس، 15 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی آن توسط خبرگان تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0.79 محاسبه گردید. برای تحلیل داده‌ها از روش ترکیبی استخراج عوامل کیفی و تکنیک تصمیم‌گیری چندمعیاره اورسته به همراه وزن‌دهی شاخص‌ها با روش انتروپی شانون استفاده شد و در نهایت رتبه‌بندی نهایی عوامل بر اساس شاخص Q انجام گرفت. یافته‌های تحلیلی نشان داد که در مجموع 33 عامل بر رفتار مصرف برق خانگی اثرگذار هستند. نتایج رتبه‌بندی نشان داد «نوع مالکیت» با مقدار Q=1 در رتبه نخست، «عادات مصرف» با Q=0.840 در رتبه دوم و «میزان درآمد» با Q=0.740 در رتبه سوم قرار دارند. سایر عوامل از جمله فرهنگ مصرف، سبک زندگی، پایگاه اجتماعی، آگاهی مصرف، کیفیت زندگی، توسعه فناوری، هنجارهای ذهنی و سیاست‌های انرژی در مراتب بعدی قرار گرفتند که همگی نقش معناداری در شکل‌دهی الگوی مصرف برق خانوار ایفا می‌کنند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که رفتار مصرف برق خانگی حاصل برهم‌کنش پیچیده عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و رفتاری است و سیاست‌های مدیریت مصرف زمانی اثربخش خواهند بود که مبتنی بر شناخت دقیق این عوامل و استفاده هدفمند از ابزارهای اقتصاد رفتاری طراحی شوند.