روش‌های ارزیابی یادگیری هوشمند و داده‌محور در دانشگاه‌ها - رضازاده, مهدی; نادری, فاطمه (یادگیری هوشمند و تحول مدیریت)
هدف این پژوهش مرور و تحلیل نظام‌مند مطالعات علمی منتشرشده درباره روش‌ها، چارچوب‌ها و فناوری‌های ارزیابی یادگیری هوشمند و داده‌محور در نظام آموزش عالی و تبیین الگوی مفهومی آن در جهت بهبود کیفیت یادگیری است. این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع علمی است. داده‌ها از میان مقالات منتشرشده در پایگاه‌های بین‌المللی معتبر نظیر Scopus، Web of Science و ScienceDirect گردآوری شد. بر اساس معیارهای ورود، دوازده مقاله مرتبط که به ارزیابی داده‌محور، یادگیری تحلیلی و هوشمندسازی ارزیابی در دانشگاه‌ها پرداخته بودند، انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار NVivo نسخه 14 تحلیل گردیدند و تا رسیدن به اشباع نظری استخراج و کدگذاری شدند. نتایج تحلیل کیفی نشان داد سه دسته مضمون اصلی در مقالات منتخب قابل شناسایی است: (1) چارچوب‌ها و مدل‌های ارزیابی یادگیری هوشمند، (2) فناوری‌ها و ابزارهای داده‌محور، و (3) شاخص‌ها و پیامدهای ارزیابی در آموزش عالی. یافته‌ها نشان دادند که ارزیابی هوشمند با بهره‌گیری از داده‌های یادگیری، هوش مصنوعی و الگوریتم‌های سازگار، فرآیند سنجش را از حالت ایستا به ارزیابی پویا و بازخورد محور تبدیل می‌کند و به بهبود کیفیت آموزشی، افزایش عدالت ارزیابی و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد کمک می‌نماید. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که آینده ارزیابی آموزشی در دانشگاه‌ها مبتنی بر تحلیل داده، هوش مصنوعی و یادگیری تطبیقی است. توسعه چارچوب‌های اخلاقی، ارتقای سواد داده‌ای استادان و ایجاد زیرساخت‌های هوشمند از الزامات اساسی پیاده‌سازی موفق این نظام‌هاست. ارزیابی داده‌محور می‌تواند به ابزاری راهبردی برای ارتقای کیفیت آموزش عالی، شخصی‌سازی یادگیری و تقویت یادگیری مادام‌العمر تبدیل شود.