چالش‌های پیاده‌سازی سیاست‌های یادگیری مبتنی بر داده - قنبری, مهتاب (یادگیری هوشمند و تحول مدیریت)
هدف این پژوهش بررسی نظام‌مند چالش‌های اصلی پیاده‌سازی سیاست‌های یادگیری مبتنی بر داده در نظام‌های آموزشی و تبیین عوامل فنی، انسانی و سیاستی مؤثر بر موفقیت یا ناکامی این رویکرد است. این پژوهش از نوع مروری کیفی و با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مرور نظام‌مند منابع علمی و انتخاب هدفمند ۱۲ مقاله معتبر از پایگاه‌های Scopus، ScienceDirect، Springer و Emerald گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo نسخه 14 صورت گرفت. در فرایند کدگذاری، کدهای اولیه از متون استخراج و در قالب مضامین و زیرمضامین طبقه‌بندی شدند. با تکرار مضامین و رسیدن به اشباع نظری، سه مضمون اصلی شامل چالش‌های فنی و زیرساختی، چالش‌های انسانی و سازمانی و چالش‌های سیاستی و راهبردی شناسایی گردید. نتایج نشان داد که مهم‌ترین چالش‌های اجرای سیاست‌های یادگیری داده‌محور، به سه سطح اصلی تقسیم می‌شوند. در سطح فنی، کمبود زیرساخت دیجیتال، ضعف امنیت داده و نبود استانداردهای داده‌ای از موانع اصلی بودند. در سطح انسانی، پایین بودن سواد داده‌ای، مقاومت در برابر تغییر، کمبود رهبران داده‌محور و ضعف فرهنگ سازمانی بیشترین تکرار را داشتند. در سطح سیاستی، نبود راهبرد ملی، کمبود حمایت مالی، ضعف در قوانین داده و چالش‌های بومی‌سازی از مهم‌ترین موانع گزارش‌شده بودند. یافته‌ها نشان دادند که تعامل ناکافی میان سطوح فنی، انسانی و نهادی موجب می‌شود یادگیری مبتنی بر داده در حد پروژه‌های کوتاه‌مدت باقی بماند. یادگیری مبتنی بر داده صرفاً یک تحول فناورانه نیست، بلکه تغییری بنیادین در نگرش به سیاست‌گذاری آموزشی است. موفقیت این رویکرد مستلزم ایجاد زیرساخت‌های امن، پرورش رهبری داده‌محور، توسعه سواد داده‌ای و طراحی سیاست‌های هماهنگ و بومی‌سازی‌شده است. نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران آموزشی در طراحی چارچوب‌های مؤثر برای توسعه یادگیری داده‌محور کمک کند.