تبیین مدل نوین توانمندسازی نیروی انسانی بر اساس توسعه مهارتهای فنی (مورد مطالعه: صنعت خودرو)
کلمات کلیدی:
توانمندسازی نیروی انسانی, صنعت خودرو, شرکت خودروسازی سایپاچکیده
هدف این پژوهش طراحی و تبیین یک مدل نوین توانمندسازی نیروی انسانی در صنعت خودرو بر مبنای توسعه مهارتهای فنی با بهرهگیری از رویکرد آمیخته کیفی–کمی است. این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته انجام شد؛ در بخش کیفی از روش دادهبنیاد با مصاحبههای نیمهساختاریافته با 15 نفر از خبرگان حوزه مدیریت و صنعت خودرو استفاده گردید و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، 143 کد اولیه در قالب 34 مقوله سازماندهی شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل 10,600 نفر از کارکنان و مدیران شرکت خودروسازی سایپا بود که بر اساس جدول مورگان 375 نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته 153 سؤالی با طیف لیکرت پنجدرجهای بود. تحلیل دادهها با نرمافزارهای SPSS و LISREL و با بهرهگیری از مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد و شاخصهای برازش مدل مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است (مقادیر RMSEA بین 0.041 تا 0.083 و شاخصهای GFI، AGFI و NFI همگی بالاتر از 0.90). اعتبار همگرا و واگرا بر اساس ماتریس فورنل و لارکر تأیید شد. تحلیل ساختاری حاکی از آن بود که توانمندسازی نیروی انسانی تحت تأثیر پنج بعد اصلی شامل عوامل علی، عوامل زمینهای، عوامل مداخلهگر، راهبردهای مؤثر و پیامدهای اجرایی قرار دارد و روابط بین این ابعاد معنادار و مثبت ارزیابی شد. یافتهها نشان میدهد توسعه مهارتهای فنی در چارچوب یک مدل جامع و چندبعدی میتواند سازوکار منسجمی برای توانمندسازی نیروی انسانی در صنعت خودرو فراهم آورد و از طریق همافزایی عوامل علی، بسترهای سازمانی، مدیریت موانع و اجرای راهبردهای هدفمند، به بهبود پیامدهای اجرایی و ارتقای عملکرد سازمانی منجر شود.
دانلودها
مراجع
Ahmadi, P., Safari Kahreh, M., & Lamalizadeh, A. (2009). Comparative study of environmental analysis for strategy development for automotive companies for their integrated management.
Alavi, S. A., Mousavi Moheb, S. M., Sadeghi Nasab, M., & Asadi, E. (2022). Human resource empowerment model in knowledge-based defense organizations (Case study: Research and Self-Sufficiency Department of the Army). Human Resource Studies, 12(4), 73-91. https://www.jhrs.ir/article_168841_8a3806fa0650c68deda1fd590843f16d.pdf
Amor, A. M., Xanthopoulou, D., Calvo, N., & Vázquez, J. P. A. (2021). Structural empowerment, psychological empowerment, and work engagement: A cross-country study. European Management Journal. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0263237321000050
Avey, J. B. (2008). Using Positivity, Transformational Leadership and empowerment to combat employee negativity. Leadership & Organization Development Journal, 19(1). https://doi.org/10.1108/01437730810852470
Bagheri, Z., & Rahimi, M. (2025). Presenting an internal and external self-developing strategic model for human resources in public organizations of Shiraz city. Journal of Human Resource Empowerment, 8(3), 1-25. https://ijurm.imo.org.ir/article-1-1204-en.pdf
Begzadeh, S., & Saebnia, S. (2023). The impact of organizational learning on human resource empowerment and productivity among automotive industry employees. Human Resources and Human Capital Quarterly, 3(3), 1-25. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2164692
Cano, P. E. L. F. (2010). Transformation Of An Individual Family Community Nation And The World. Trafford Publishing. https://www.amazon.com/Transformation-Individual-Family-Community-Nation/dp/1426947658
Clavelle, J. T., O'Grady, T. P., Weston, M. J., & Verran, J. A. (2016). Evolution of structural empowerment: moving from shared to professional governance. JONA. The Journal of Nursing Administration, 46(6), 308-312. https://doi.org/10.1097/NNA.0000000000000350
Coun, M. J. H., Peters, P., Blomme, R. J., & Schaveling, J. (2022). 'To empower or not to empower, that's the question'. Using an empowerment process approach to explain employees' workplace proactivity. The International Journal of Human Resource Management, 33(14), 2829-2855. https://doi.org/10.1080/09585192.2021.1879204
Etthadnejad, S., Gholami Chenarestan Olya, A., Pirzad, A., & Etthadnejad, T. (2022). Developing an IT communication model and human resource empowerment in education. Information and Communication Technology in Educational Sciences Quarterly, 12(3), 164-1445. https://sanad.iau.ir/journal/ictedu/Article/1006974/FullText
Fallah, M. R. (2018). Identifying and explaining the enablers of human resource empowerment with a knowledge management approach. Human Resource Management Research, 10(1), 133-160. https://hrmj.ihu.ac.ir/article_31098.html?lang=en
Freez, J., & Barney, U. (2017). Employee empowerment: an integrative psychological approach. Applied Psychology - an International Review, 3(21), 66-89. https://journals.sndu.ac.ir/article_919.html
Heydarifard, R., & Rezaei, A. (2025). Employee empowerment and its outcomes on human resource performance and organizational productivity; A review study.
Holden, D. J. (2004). Quantifying the impact of participation in local tobacco control groups on the psychological empowerment of involved youth. Health Education & Behavior, 5, 615-628. https://doi.org/10.1177/1090198104268678
Ismaeili Ahandooni, A., Shakibaei, Z., & Ashoori, H. (2023). Designing and explaining a structural human resource empowerment model based on the grounded theory approach. Journal of Islamic Lifestyle with a Health Focus, 7(3), 121-136. https://sid.ir/paper/1130527/fa
Joo, B. K., Park, J. G., & Lim, T. (2016). Structural determinants of psychological well-being for knowledge workers in South Korea. Personnel Review, 45(5), 1069-1086. https://doi.org/10.1108/PR-01-2015-0011
Kim, M., Beehr, T. A., & Prewett, M. S. (2018). Employee responses to empowering leadership: A meta-analysis. Journal of Leadership & Organizational Studies, 25(3), 257-276. https://doi.org/10.1177/1548051817750538
Kooij, D. T., De Lange, A. H., & Van De Voorde, K. (2022). Stimulating job crafting behaviors of older workers: The influence of opportunity-enhancing human resource practices and psychological empowerment. European Journal of work and organizational psychology, 31(1), 22-34. https://doi.org/10.1080/1359432X.2021.1899161
Lim, A. (2022). Nonprofits as socially responsible actors: Neoliberalism, institutional structures, and empowerment in the United Nations Global Compact. Current Sociology, 70(3), 454-471. https://doi.org/10.1177/0011392120986216
Liu, X., Zhang, S., & Feng, X. (2017). Comparative Analysis of International Competitiveness of Chinese-American Automobile Industry.
Miri, A., Sabzikaran, E., & Rezaei, H. (2012). The relationship between organizational citizenship behavior and employee empowerment at Tamina Qata'at Iran Khodro Company. Management Studies Quarterly, 61, 155-177. https://journals.atu.ac.ir/article_1875.html
Moemeni, F., & Masoudi, S. (2015). The relationship between tacit knowledge and technology localization in Iran. Public Policy Quarterly, 1(3), 99-119. https://jppolicy.ut.ac.ir/article_57681.html
Niyaz, M. T., Qorri, D., Kovács, K., & Juhasz, C. (2025). Research Trends in Workforce Planning in the Automotive Sector: A Comprehensive Review. Administrative Sciences, 15(4), 140. https://doi.org/10.3390/admsci15040140
Piwowar-Sulej, K. (2021). Human resources development as an element of sustainable HRM-with the focus on production engineers. Journal of Cleaner Production, 278, 124008. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124008
Rammohan, P., Keyvan, K., & Karthik, C. T. (2025). Examining the Impact of Leadership Styles on Diversity, Inclusion,and Belonging Practices in Global Automotive Corporations inJapan. International Journal of Research Publication and Reviews, 6(8), 1701-1710. https://doi.org/10.55248/gengpi.6.0825.2926
Research Center of the Parliament, O. o. E. I., & Mining, S. (2015). Pathology of the country's automotive industry and providing solutions to overcome existing challenges in line with the general policies of the resistance economy. http://www.jik-ifea.ir/article_21394_en.html
Sheidaei Habashi, A., Iranzadeh, S., & Taghizadeh, H. (2023). Identifying the components of a strategic integrated model of human resource empowerment based on a meta-synthesis approach in the water and wastewater industry. Human Resource Excellence, 4(1), 46-76. https://civilica.com/doc/1671614/
Sheidaei Habashi, A., Taghizadeh, H., & Iranzadeh, S. (2024). Presenting a strategic map for human resource empowerment in the water and wastewater industry based on a meta-synthesis approach and the interpretive structural modeling method. Human Capital Empowerment Journal, 24(21), 1-21. https://elmnet.ir/doc/2803728-51279
Shoja, A., Sadeghvaziri, F., & Ebrahimi, H. (2020). Presenting a model of causes and consequences of negative attitudes towards Iranian goods brands. Business Management, 12(1), 23-33. https://sid.ir/paper/140252/en
Studies of Research Center of the Parliament Office of Energy Industry Mining. (2016). Comparative study of the automotive industry in different countries. https://circabc.europa.eu/sd/a/481bd601-0f6a-466a-9f95-4aab4827a8ba/report-duisburg-essen-electric-vehicles_en.pdf
Susita, D., Sudiarditha, I. K. R., Busharmaidi, B., Hutajulu, I. G., & Hutajulu, R. S. (2023). The influence of new leadership styles on employee performance in an automotive industry of Indonesia. Problems and Perspectives in Management, 21(2), 592. https://doi.org/10.21511/ppm.21(2).2023.54
