شناسایی مؤلفههای الگوی نهادینهسازی هوش سازمانی در دانشگاههای آزاد اسلامی استان تهران
کلمات کلیدی:
هوش سازمانی, نهادینهسازی, دانشگاههای آزاد اسلامی, مدیریت دانش, رهبری هوشمند, چابکی سازمانیچکیده
هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفههای الگوی نهادینهسازی هوش سازمانی در دانشگاههای آزاد اسلامی استان تهران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه دادهبنیاد نظاممند انجام شد. جامعه آماری شامل خبرگان، اساتید مدیریت و مدیران ارشد دانشگاههای آزاد اسلامی استان تهران بود که با نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند تا الگوی مفهومی نهادینهسازی هوش سازمانی استخراج گردد. یافتهها نشان داد نهادینهسازی هوش سازمانی در قالب یک مدل علّی ـ زمینهای ـ مداخلهگر ـ راهبردی ـ پیامدی تبیین میشود که در آن آرمانهای مشترک، جریان آزاد اطلاعات و مدیریت دانش نقش علّی، بینش راهبردی و کیفیت رهبری نقش زمینهای، ساختار سازمانی و فناوری دیجیتال نقش مداخلهگر، همسوسازی راهبردها و پایش محیط نقش راهبردی، و چابکی تصمیمگیری، یادگیری سازمانی و پاسخگویی به تغییرات نقش پیامدی ایفا میکنند. الگوی استخراجشده نشان میدهد نهادینهسازی هوش سازمانی یک فرایند نظاممند و پویا است که با همافزایی مؤلفههای دانشی، مدیریتی، ساختاری و فرهنگی تحقق یافته و ظرفیت انطباق، یادگیری و اثربخشی راهبردی دانشگاهها را بهطور معناداری ارتقا میدهد.
دانلودها
مراجع
Altındağ, Ö., & Öngel, V. (2021). Information Management, organizational intelligence, and innovation performance triangle: Empirical research on Turkish It firms. Sage Open, 11(4). https://doi.org/10.1177/21582440211052550
Awamleh, F., & Ertugan, A. (2021). The Relationship Between Information Technology Capabilities, Organizational Intelligence, and Competitive Advantage. Sage Open, 11(2), 21582440211015201. https://doi.org/10.1177/21582440211015201
Bilgen, A., & Elçi, M. (2022). The mediating role of organizational intelligence in the relationship between quantum leadership and innovative behavior. Frontiers in psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1051028
Daoudi, N., Nabigh, M., Hilal, I., Rahimi, H., & Atiki, F. Z. (2020). Organizational Intelligence: Ontological Modeling of Skills. International Journal of Advanced Corporate Learning, 13(1), 4-18. https://doi.org/10.3991/ijac.v13i1.10589
Ismail, H., & Al-Assa'ad, N. (2020). The Impact of Organizational Intelligence on Organizational Agility: An Empirical Study in Syrian Private Banks. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 10(2). https://doi.org/10.6007/ijarbss/v10-i2/6944
Keykha, A., Sanjari, A. R., Qayoumi, A. A., & Ahadi, P. (2025). Identifying the Components of Intelligent Leadership for the Central Organization of Islamic Azad University. Educational Management Research, 12(3), 24-49. https://jrlat.atu.ac.ir/article_9062.html
Liebowitz, J. (2019). Building organizational intelligence: A knowledge management primer. CRC press. https://doi.org/10.1201/9780367810689
Mirzaei, A., & Vafayi Basir, H. (2021). Examining the Relationship Between Organizational Intelligence and Innovation in Knowledge-Based Companies (Case Study: Knowledge-Based Companies in Hamadan Province).
Mubarakh, C., Miswanto, M., Siregar, B., Biyanto, F., & Kartika, F. (2025). The Strategic Role of Knowledge Management in Mediating the Relationship Between Servant Leadership and Organizational Value. International Journal of Research and Innovation in Applied Science, X(I), 335-352. https://doi.org/10.51584/ijrias.2025.1001027
Muis, I. (2025). The Effects of Knowledge Management, Digital Leadership and Organizational Culture on Employee Performance. Sjam, 3(1), 1-16. https://doi.org/10.38035/sjam.v3i1.411
Shekari, H., Hosseini, H., & Jalalian, N. (2025). Developing a Model of the Impact of Knowledge Risk Management on Organizational Sustainability Considering the Mediating Role of Employees' Innovative Behavior. Dynamic Management and Business Analysis, 4(3), 278-295. https://doi.org/10.61838/dmbaj.2025.0403.273
Taheri Hoshi, A., & Aroni Tabatabaei, S. M. (2024). Examining the Impact of Organizational Intelligence, Intellectual Capital, and Organizational Innovation on Business Intelligence in Pasargad Insurance Company. Management and Industrial Engineering, 5(17), 61-80.
Taheri Hosseini, A., & Aruni Tabatabai, S. M. (2023). Examining the Impact of Organizational Intelligence, Intellectual Capital, and Organizational Innovation on Business Intelligence in Pasargad Insurance Company. Management and Industrial Engineering, 5(17), 61-80.
Torabi, M. A., Dehghan Anari, M., Jalalian, N., & Shahsavand, A. H. (2024). Neuromorphic Design in the Intelligent Organization: Reconstructing AI Decision-Making Processes Inspired by the Octopus Brain. Intelligent Marketing Management, 5(4), 11-23. https://en.civilica.com/doc/2098235/
Tousi, A. (2023). The role of cultural intelligence and organizational intelligence in the trend towards organizational transformation and development. Journal of Iranian Social Development Studies, 15(59), 33-43. https://jisds.srbiau.ac.ir/article_22672.html?lang=en
Varzian, S. Y., & Yadolahi, S. (2019). Presenting a model for measuring external organizational intelligence: A perspective from the dimensions of technological intelligence. Journal of Business Administration, Faculty of Management, University of Tehran, 5(3), 82-57.
Zamiri, A., Heidari, A., Asgari, P., & Makvandi, B. (2020). Effect of Organizational Intelligence, Workplace-Life Skills, and Employee Empowerment Training on Promoting Organizational Productivity and Socialization Among Employees With Job Stress. Archives of Hygiene Sciences, 9(1), 58-68. https://doi.org/10.29252/archhygsci.9.1.58
Zare, M., & Rezaei, M. (2022). The relationship between organizational intelligence and organizational learning in government hospitals: The moderating role of organizational flexibility. Health Services Management Research Quarterly, 10(2), 89-104.
