طراحی مدل سنجش خرد سازمانی در مراکز آموزش عالی ایران
کلمات کلیدی:
خرد سازمانی, سنجش خرد سازمانی و مراکز آموزش عالیچکیده
پژوهش حاضر با هدف طراحی یک مدل بومی و نظاممند برای سنجش خرد سازمانی در مراکز آموزش عالی ایران و شناسایی ابعاد و مؤلفههای اصلی آن انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، اکتشافی ـ توسعهای و از نظر روش، مطالعهای کیفی مبتنی بر پارادایم تفسیرگرایی و رویکرد استقرایی بود که با استفاده از تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش را خبرگان دانشگاهی و اجرایی آشنا با مدیریت آموزش عالی و خرد سازمانی تشکیل دادند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شد. در مجموع، ۲۲ مصاحبه انجام گرفت که پس از ارزیابی کیفیت، دادههای حاصل از ۲۰ مصاحبه وارد تحلیل نهایی شد. برای تحلیل دادهها، مصاحبهها پیادهسازی، چندین بار مرور و سپس کدگذاری شدند. اعتبار یافتهها براساس معیارهای لینکلن و گوبا، شامل اعتبارپذیری، انتقالپذیری، تأییدپذیری و اتکاپذیری، ارزیابی شد. همچنین، پایایی کدگذاری با استفاده از ضریب هولستی و کاپای کوهن بررسی گردید. تحلیل مضمون به استخراج ۲۹۶ کد اولیه، ۲۷ مضمون فرعی و شش مضمون اصلی منجر شد. مدل نهایی سنجش خرد سازمانی شامل ظرفیت شناختی ـ یادگیری سازمانی، جهتگیری اخلاقی ـ ارزشی سازمان، ظرفیت تعاملات اجتماعی سازمان، قابلیت راهبری و ساختار راهبردی سازمان، قابلیت فناورانه و مدیریت دانش، و قابلیت کاربست دانش و حل مسئله بود. ضریب هولستی برابر با ۰٫۷۱۳ و ضریب کاپای کوهن برابر با ۰٫۶۴۷ به دست آمد که از پایایی قابل قبول فرایند کدگذاری حمایت کرد. روابط میان مضامین نشان داد که خرد سازمانی حاصل تعامل یادگیری تجربی، تفکر انتقادی، اخلاقمداری، اعتماد، رهبری خردمندانه، تصمیمگیری دادهمحور و تبدیل دانش به ارزش و راهحلهای کاربردی است. خرد سازمانی در آموزش عالی، سازهای چندبعدی، نظاممند و زمینهمند است که صرفاً از انباشت دانش حاصل نمیشود، بلکه از پیوند قضاوت اخلاقی، یادگیری جمعی، تعاملات اجتماعی، راهبری آیندهنگر، ظرفیتهای فناورانه و کاربرد دانش برای حل مسائل شکل میگیرد.
دانلودها
مراجع
Ardelt, M., & Sharma, B. (2021). Linking wise organizations to wise leadership, job satisfaction, and well-being. Frontiers in Communication, 6, 685850. https://doi.org/10.3389/fcomm.2021.685850
Chemhuru, M. (2017). Elements of environmental ethics in ancient Greek philosophy. Phronimon, 18, 15-30. https://doi.org/10.25159/2413-3086/1954
Dashtaki, A. S., Eskandari, H., Borjali, A., Oreyzi, H. R., & Sternberg, R. J. (2024). How do wise leaders perform? Conceptualizing wise leadership and its styles. Management, 28(2).
Erfan-Nejad, M., Mousavizadeh, S. M., & Mannati, R. (2024). Identifying antecedents of wise management in organizations using the fuzzy cognitive mapping method. Strategic Management of Organizational Knowledge, 7(3), 55-66.
Frach, L., Jami, E. S., McAdams, T. A., Dudbridge, F., & Pingault, J. B. (2023). Causal inference methods for intergenerational research using observational data. Psychological review, 130(6), 1688.
Ghaffari, S., & Bakhtiari, M. (2025). Examining organizational wisdom and the progress of knowledge management with the driving role of innovation in public libraries of Qom Province. Knowledge Retrieval and Semantic Systems Quarterly, 12(42), 183-218.
Jakubik, M. (2021). Searching for practical wisdom in higher education with logos, pathos and ethos: Case: Finnish universities of sciences. Philosophies, 6(3), 63. https://doi.org/10.3390/philosophies6030063
Javadi, T., & Damayanti, R. (2025). The role of wisdom in managerial decision-making: A systematic review with a meta-analytic approach. European Journal of Studies in Management & Business, 34.
Mora Cortez, R., & Johnston, W. J. (2019). Cultivating organizational wisdom for value innovation. Journal of Business & Industrial Marketing, 34(6), 1171-1182.
Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2019). The wise company: How companies create continuous innovation. Oxford University Press.
Pakravan, E., Amirianzadeh, M., Ahmadi, E., & Salehi, M. (2025). Designing a model of organizational wisdom for elementary school principals. Educational Innovations, 24(1), 47-68.
Peltonen, T. (2022). Practical and theoretical wisdom in management scholarship: Re-assessing the use and appropriations of Aristotle's philosophy. Philosophy of Management, 21(2), 163-178.
Pierscieniak, A. (2025). Organizational wisdom: Influences innovation. Foundations of Management, 17, 0004. https://doi.org/10.2478/fman-2025-0004
Pierscieniak, A., & Stelmaszczyk, M. (2020). Organizational wisdom: The impact of organizational learning on the absorptive capacity of an enterprise. European Research Studies Journal, 23(Special Issue 2), 271-281.
Rahimi, F., Khalili, B., & Bavorsad, B. (2024). Designing an organizational wisdom model with a grounded theory approach. Studies in Library and Information Science, 16(2), 57-82.
Rezaeian, A., Nezafati, N., Otarkhani, A., & Al-Masrouri, K. (2019). Designing and explaining a model for measuring organizational wisdom. Human Resource Management Researches of Imam Hossein Comprehensive University, 11(1).
Rocha, R., & Pinheiro, P. (2020). Organizational wisdom and organizational spirituality in knowledge management: What is known? Proceedings of the International Conference on Intellectual Capital, Knowledge Management & Organisational Learning,
Rocha, R., Pinheiro, P., d'Angelo, M. J., & Kragulj, F. (2025). Sublimating Aristotle's phronesis: Developing a scale of organizational practical wisdom. Management revue, 36(4).
Safarov, B., Shayusupova, N., Xursandov, K., Amirdjanova, S., Muminova, D., & Jamalova, G. (2024). Distributed data systems in knowledge management for higher education decision making. Proceedings of the 8th International Conference on Future Networks & Distributed Systems,
Sternberg, R. J., & Karami, S. (2021). What is wisdom? A unified 6P framework. Review of General Psychology, 25(2), 134-151. https://doi.org/10.1177/1089268020985509
Vasconcelos, A. F. (2022). Wisdom capital: Definitions, meaning and a two-level model. International Journal of Organizational Analysis, 30(2), 365-388. https://doi.org/10.1108/IJOA-09-2020-2409
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
